Kiến nghị của các tổ chức xã hội dân sự cho Hiến pháp

Ngày 07 tháng 03 năm 2013, Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường đã cùng nhiều tổ chức xã hội dân sự Việt Nam tham gia buổi hội thảo “Kiến Nghị Của Các Tổ Chức Xã Hội Dân Sự Cho Dự Thảo Sửa Đổi Hiến Pháp” tại nhà khách Quân đội, 33C Phạm Ngũ Lão, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Buổi hội thảo được tổ chức bởi Nhóm Cộng Tác Vì Sự Tham Gia Của Người Dân (PPWG) và Nhóm Hợp Tác Thúc Đẩy Quản Trị và Cải Cách Hành Chính Công (GPAR), với sự góp mặt của hơn 80 đại biểu của các tổ chức xã hội dân sự, nhiều học giả và đông đảo các nhà báo.
Buổi hội thảo được tổ chức nhằm đóng góp ý kiến và đưa ra các kiến nghị từ các tổ chức xã hội dân sự cho dự thảo Hiến pháp sửa đổi 1992 với trọng tâm vào các nội dung liên quan đến sự phát triển của xã hội dân sự, đặc biệt về quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền thông tin, hội họp, biểu tình. Các tổ chức xã hội dân sự mong muốn Hiến pháp phản ánh đúng tinh thần dân chủ, đảm bảo quyền lập hiến thuộc về toàn dân và cần phải có những cơ chế hiến định độc lập để xử lý những vi phạm đối với những quyền này. Những ý kiến đóng góp trong hội thảo sẽ được đưa vào để tiếp tục hoàn thiện bản kiến nghị của các tổ chức xã hội dân sự về Hiến pháp sửa đổi.
Phát biểu tại buổi hội thảo, ông Nguyễn Trung , cố vấn cho cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt cho rằng: “Nên coi đây là một cơ hội để thay đổi vận mênh của đất nước. Việt Nam đã qua thời kỳ đầu của phát triển kinh tế theo chiều rộng, chuyển sang phát triển theo chiều sâu, đòi hỏi một cơ chế, bộ máy quản lý khác, tân tiến hơn”.
Ông Nguyễn Trung phát biểu tại buổi hội thảo
Bàn tới vai trò của các tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam, ông Nguyễn Trung chia sẻ: “Các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) là một cấu thành quan trọng của bất kỳ một xã hội dân chủ nào. XHDS là môi trường để người dân thực hiện quyền dân chủ trực tiếp của mình và kiểm soát quyền lực của nhà nước. XHDS là trường học cho người dân để trở thành người làm chủ đất nước.”
Buổi hội thảo cũng đã tạo điều kiện cho các đại biểu được đóng góp ý kiến trực tiếp về sửa đổi Hiến pháp. Phát biểu của một số đại biểu đại diện cho nhóm yếu thế:
Anh Lê Văn Anh – Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật Hà Nội bày tỏ mong muốn được đảm bảo quyền lập hội: “Hiện tại những người khiếm thính được ghép nhóm cùng các nhóm khuyết tật khác nhưng thực tế người khiếm thính không có được khả năng như những nhóm khuyết tật khác, chúng tôi gặp khó khăn trong việc tiếp nhận thông tin do phải đọc bản thảo từ ngữ rườm rà và bị phụ thuộc vào người phiên dịch. Chúng tôi xin thành lập Hội riêng cho nhóm người khiếm thính do những nhu cầu đặc biệt khác với nhóm người khuyết tật khác nhưng không được phê duyệt. Chúng tôi cần một tư cách pháp nhân, một hội riêng để đảm bảo quyền lợi của chúng tôi”.
Anh Lê Văn Anh phát biểu tại Hội thảo bằng ngôn ngữ của người khiếm thính
Anh Lương Thế Huy, đại biểu Trung tâm Truyền thông, Sáng tạo, Dịch vụ và Nghiên cứu về Tính dục (ICS) phát biểu: “Chúng tôi mong muốn quy định của hiến pháp sẽ bao quát và không bỏ sót nhóm đồng tính, song tính và chuyển giới – một nhóm yếu thế đang tồn tại trong xã hội”.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của Hiến pháp đối với quyền của người dân và các nhóm yếu thế,  Giáo sư Nguyễn Đăng Dung, chủ nhiệm bộ môn Luật Hiến Pháp, khoa Luật, đai học Quốc Gia Hà Nội phát biểu: “Tôi mong muốn nhà nước sẽ ít tham gia trong hiến pháp mà XHDS mới là chủ yếu, vì XHDS là đại diện của người dân. Nhà nước là người “khỏe, giàu có, đương chức đương quyền”, còn những người yếu hơn, không quyền chức như người dân mới cần bảo vệ trong hiến pháp. Hiến pháp phải do những người không có sức mạnh trong xã hội viết ra thì mới tốt”.
Hiến pháp phải do những người không có sức mạnh trong xã hội viết ra thì mới tốt
Hiện tại, ban soạn thảo bản kiến nghị sửa đổi Hiến pháp vẫn đang tiếp nhận ý kiến của các tổ chức xã hội dân sự để đưa ra bản kiến nghị hoàn chỉnh và gửi tới Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp.