iSEE tham gia dự án Unstraight Museum

Năm 2007, một nhóm các bảo tàng ở Thụy Điển đã hợp tác trong một dự án trưng bày bảo tàng Article 1, là cuộc trưng bày về các vấn đề liên quan đến đồng tính, song tính, và chuyển giới (“LGBT”). Các bảo tàng tham gia bao gồm Bảo tàng Hoàng gia, Bảo tàng Nobel, Bảo tàng Quốc gia Khoa học và Công nghệ, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Cảnh sát Thụy Điển. Dự án đã lấy cảm hứng từ một sáng kiến thành lập một bảo tàng chuyên sưu tầm và trưng bày lịch sử của LGBT, được gọi là Bảo tàng Unstraight. Năm nay, dự án tới Việt Nam với hoạt động đầu tiên là “Chương trình nâng cao năng lực về Xây dựng trưng bày dựa vào cộng đồng: Góc nhìn giới tính Hà Nội/Göteborg.”

Phó Đại sứ quán Thụy Điển, Giám đốc SIDA tại Việt Nam, bà Maria Selin cùng đại diện Cục bảo tồn di sản, Đại diện UNESCO Việt Nam và Đại học Văn hóa Hà Nội có mặt tại buổi khai mạc khóa tập huấn.

Từ năm 2009, Bảo tàng Unstraight được trưng bày lưu động đến tám thành phố tại sáu quốc gia châu Âu: Baltic Pride tại Riga, Latvia (2009), Trung tâm văn hóa REX ở Belgrade, Serbia (2011), Bảo tàng Lịch sử Nam Tư ở Belgrade, Serbia (2011), Kriterion Nghệ thuật Kino ở Sarajevo, Bosnia và Herzegovina (2011), Thư viện Quốc gia Macedonia tại Skopje, Macedonia (2012), Gallery Tetris tại Pristina, Kosovo (2012), Thư viện Mart tại St Petersburg, Nga (2012), và Tirana, Albania (2013).
Trong mỗi cuộc trưng bày, Bảo tàng Unstraight và các đối tác địa phương đã tìm cách giới thiệu và tích hợp các phương diện về LGBT tại địa phương vào nội dung trong Trưng bày Article 1. Một loạt các hoạt động liên quan đến chương trình cũng đã được tổ chức, bao gồm hội thảo, tọa đàm, thảo luận, chương trình giáo dục, v.v. về các chủ đề sưu tập di sản văn hóa và lịch sử của cộng đồng LGBT.

Ở Việt Nam, trong những năm qua các tổ chức vận động, nhà hoạt động và các cộng đồng có liên quan đã không ngừng nỗ lực cuộc đấu tranh cho bình đẳng giới và vận động hôn nhân đồng tính. Những nỗ lực của họ đã nhận được sự phản hồi đáng kể từ chính phủ Việt Nam, mà kết quả trong một loạt các cuộc thảo luận pháp lý.

Theo đề nghị của Bảo tàng Unstraight, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Thụy Điển và Viện nghiên cứu Thụy Điển, Văn phòng UNESCO Hà Nội và các tổ chức có liên quan đưa ra sáng kiến xây dựng một cuộc trưng bày chung LGBT tại Việt Nam, với cách tiếp cận dựa vào cộng đồng. Sự ra đời của một trưng bày bảo tàng dựa trên cộng đồng nhằm cung cấp những hiểu biết về lịch sử và đời sống của các cộng đồng LGBT ở Việt Nam và Thụy Điển, sẽ kịp thời tăng cường nhận thức cộng đồng, góp phần thúc đẩy hòa nhập xã hội và đa dạng tại Việt Nam.

Bốn ngày tập huấn này, các cán bộ iSEE được nghe chia sẻ từ các chuyên gia Thụy Điển về một số dự án trưng bày dựa trên cộng đồng, đặc biệt như dự án “Queering Sápmi” để tìm ra nhóm người bản địa tại phía Bắc Thụy Điển trong công cuộc đi tìm bản dạng hay từ bỏ văn hóa tộc người của mình, những ví dụ sinh động về cách trao quyền cho người xem tự định nghĩa về “Unstraight” (không thẳng), vân vân…

 

Các hoạt động tập huấn ngắn sẽ tiếp tục vào tháng 8, và tiến hành thực tế vào tháng 10 để ra mắt trưng bày. iSEE vừa là bên tham gia trực tiếp, vừa là đại diện kết nối cộng đồng cho các bảo tàng khác tại Việt Nam.