Hội thảo quan điểm xã hội về hôn nhân đồng giới (26/3/2014)

Sáng ngày 26/3/2014 tại Hà Nội, Viện Xã hội học, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, và Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường đã công bố kết quả điều tra quốc gia về “Quan điểm xã hội với hôn nhân cùng giới”. Đây là lần đầu tiên một điều tra quốc gia như vậy được thực hiện. Hội thảo có sự tham dự của hơn 120 người từ các cơ quan nhà nước như Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Ngài Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Canada tại Việt Nam David Divine, các cơ quan nghiên cứu trong và ngoài nước, các tổ chức quốc tế, các cơ quan truyền thông và đại diện cộng đồng người đồng tính cùng Hội phụ huynh người đồng tính.

Viện trưởng Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế & Môi trường ISEE ông Lê Quang Bình và Viện trưởng Viện Xã hội học PGS.TS. Đặng Nguyên Anh

Đa phần người dân ủng hộ quyền chung sống của người đồng tính

PGS. TS. Đặng Nguyên Anh, Viện trưởng Viện Xã hội học chia sẻ một số kết quả điều tra, trong đó có một số phát hiện đáng lưu ý.

– Thứ nhất, ngày càng có nhiều người dân biết về đồng tính (90%) và việc sống chung như vợ chồng giữa hai người cùng giới tính (62%). Một lượng lớn (30%) người dân quen ai đó là người đồng tính (họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm…). Điều này chứng tỏ quan hệ cùng giới là thực tế tồn tại trong xã hội cần được quan tâm và giải quyết.
– Thứ hai, về việc công nhận quyền sống chung như vợ chồng giữa những người cùng giới tính, số người ủng hộ và không ủng hộ khá tương đương nhau, và tương ứng là 41,2% và 46,7%. Số còn lại đang lưỡng lự, không quan tâm hoặc không cho ý kiến.
Khi được hỏi về một số quyền cụ thể mà các cặp đôi cùng giới nên được pháp luật bảo vệ, 56% người dân cho rằng cặp đôi cùng giới nên có quyền cùng nhận con nuôi và nuôi con, 51% ủng hộ quyền sở hữu tài sản chung, 47% ủng hộ quyền thừa kế tài sản.
– Thứ ba, đa số người dân cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới không ảnh hưởng đến gia đình (72,7%)  hay cá nhân (63,2%) họ. Xét theo vùng miền, người miền Bắc và người miền Trung ủng hộ tích cực hơn (78% và 74%) so với miền Nam (68%). Những người trẻ từ 18-29 tuổi và người có trình độ học vấn từ ĐH-CĐ cũng có tỷ lệ ủng hộ cao hơn.

Những trường hợp có quen biết người đồng tính xác suất ủng hộ hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới lớn gấp đôi so với các trường hợp không quen biết. Điều này cho thấy việc xuất hiện công khai, sống thật của người đồng tính có tác động tốt đến thái độ ủng hộ của xã hội.

Nhiều đại biểu khác cũng phát biểu ý kiện tại Hội thảo.

Ông Trần Thất, Cố vấn cấp cao của Bộ Tư pháp
Ông Nguyễn Hồng Hải từ Bộ Tư pháp

Quy định về chung sống cùng giới: Không thể bỏ

Ông Lê Quang Bình, Viện trưởng Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường nhận định: “Kết quả điều tra này rất đáng mang tính tham khảo cho các đại biểu Quốc hội trước khi thông qua Luật Hôn nhân và gia đình (sửa đổi) vào tháng 5/2014 tới. Đa phần người dân đều ủng hộ sự thừa nhận pháp lý về quyền đối với các cặp sống chung cùng giới, đặc biệt về quyền đối với con cái, thừa kế, đại diện theo pháp luật… Đứng trên nguyên tắc bình đẳng, thì cặp cùng giới sống chung với nhau cũng phải được đảm bảo không bị phân biệt đối xử hơn so với cặp khác giới sống chung.”

Ông Lương Thế Huy phân tích về tiến trình hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới trên thế giới: “Trong năm 2013, có thời điểm mà chỉ trong một tháng, có tới ba quốc gia hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới tại 3 châu lục khác nhau (New Zealand, Brazil, Pháp).  Tại châu Á, Thái Lan đang soạn thảo dự luật chung sống cùng giới, Campuchia sửa Bộ luật dân sự bỏ đi định nghĩa hôn nhân giữa một nam và một nữ… Việt Nam đang ở giai đoạn rất thuận lợi với sự ủng hộ của quốc tế lẫn trong nước. Chỉ còn hơn 2 tháng nữa Việt Nam sẽ có luật Hôn nhân và gia đình mới. Nếu không lắng nghe xu thế ngoài thế giới, và quan trọng hơn, không lắng nghe tiếng nói từ chính những công dân chịu tác động bởi luật này, Việt Nam sẽ bị tụt lại và đánh mất đi một cơ hội quý báu để khẳng định rõ ràng triết lý “tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng” mà mình luôn theo đuổi.”

Đại diện cộng đồng người đồng tính, ông Trần Khắc Tùng, giám đốc Trung tâm ICS đọc kiến nghị chính thức: “Ủy ban Thường vụ Quốc hội đang tán thành với ý kiến chuyển “cấm” thành “không thừa nhận” với hôn nhân cùng giới, đồng thời đưa ra khỏi luật quy định về việc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng giới (Điều 16). Chúng tôi kiến nghị không thể bỏ quy định tại Điều 16 dự nào này. Cùng với việc giữ Điều 16, chúng tôi cũng kiến nghị quy định rõ ràng hơn quyền về thừa kế, tài sản, đại diện cho nhau và quan hệ với con cái.”

Ban Tổ chức của Tôi Đồng Ý chính thức khởi động Tôi Đồng Ý 2014, tập trung vận động việc giữ lại Điều 16 trong Dự thảo Luật Hôn nhân và gia đình về quy định chung sống giữa hai người cùng giới tính.

Xem thêm hình ảnh tại đây.