Chín sự kiện quan trọng của iSEE năm 2013

Trao ba kiến nghị hiến pháp cho ông Phan Trung Lý ngày 29 tháng 3 năm 2013. Sau khi cùng hàng chục tổ chức NGO tổ chức các buổi lấy ý kiến của bảy  nhóm xã hội, hàng nghìn người dân và các chuyên gia, Viện trưởng iSEE đã thay mặt trao ba bộ kiến nghị cho Tổ biên tập hiến pháp sửa đổi. Ba bộ kiến nghị tập trung vào chương hai với nội dung về quyền con người và quyền công dân theo hướng tuân thủ chuẩn mực quốc tế; quyền của người đồng tính, song tính và chuyển giới trong hôn nhân và gia đình; và quyền tự do lập hội, tự do thông tin, và tự do tư tưởng để làm nền tảng cho phát triển xã hội dân sự ở Việt Nam. Đây là hoạt động đóng góp cho việc thực hiện Nghị quyết của quốc hội, nhằm đưa tiếng nói của các nhóm yếu thế và các tổ chức xã hội dân sự cho ban soạn thảo và quốc hội liên quan đến Hiến pháp Việt Nam.
Hội thảo trao kiến nghị của các tổ chức xã hội dân sụ cho dự thảo sửa đổi hiến pháp

Nghiên cứu cacao ở Đak Lak và Lâm Đồng: từ góc nhìn đa chiều về rủi ro và cơ hội để hướng tới một ngành cacao bền vững và có lợi cho người nông dân Việt Nam đã nêu thực trạng cần giải quyết khi nông dân đang bắt đầu chặt bỏ cacao sau nhiều năm đầu tư và chăm sóc. Nghiên cứu đã cung cấp một cái nhìn đa chiều, đặc biệt từ phía người dân tộc tại chỗ, người dân tộc di cư, và người Kinh về lợi ích kinh tế, xã hội của cây cacao. Nó góp phần cân bằng thông tin về cacao, giúp người dân, các nhà hoạch định chính sách và các bên đang hỗ trợ phát triển cacao có thêm thông tin để ra quyết định cẩn trọng hơn trong chiến lược phát triển cacao của mình.

iSEE cùng 17 tổ chức NGO tổ chức triển lãm “Một Tôi Khác” ở công viên nhà kèn Hà Nội ngày 12 tháng 9 năm 2013. Đây là triển làm giàu tính nhân văn nói về  cuộc sống của 15 nhóm xã hội thiệt thòi khác nhau trong xã hội như người chuyển giới, người cai nghiện ma túy, người bán hàng rong, người khiếm thị… Nó chuyển tải thông điệp mỗi con người đều có nhiều góc cạnh khác nhau, đừng vì một chấm nhỏ mà kỳ thị họ. Một người cai nghiện ma túy vẫn là một người cha tốt, một người bán hàng rong vẫn là một học sinh ngoan, và một người có HIV vẫn là người hàng xóm tử tế. Đừng vì cái “nhãn” mà kỳ thị và loại bỏ họ. Triển lãm cũng tạo cơ hội để người dân tự nói về mình theo cách của họ, tăng hiểu biết, cảm thông và tình nhân ái trong xã hội.

Triển lãm Một tôi khác

Sự kiện “Chúng tôi thay đổi thế giới” của gần 300 bạn sinh viên những người quan tâm đến các vấn đề xã hội, môi trường, quyền con người và minh bạch trong quản trị vào ngày 21 tháng 9 năm 2013. Đây là sự kiện đầu tiên của iSEE đồng tổ chức với các nhóm thanh niên như A4F, Tedx Hoàn Kiếm và 350.org. Nó tạo tiền đề để iSEE làm việc với các nhóm sinh viên trong việc truyền tải những giá trị nhân văn, bình đẳng, quyền con người và phát triển bền vững đến xã hội. Nó cũng tạo không gian để các bạn trẻ tâm huyến với sự phát triển đất nước tìm thấy nhau, chia sẻ và hành động vì một xã hội tốt đẹp hơn.

Chúng tôi thay đổi thế giới

iSEE cùng ICS và nhóm 6+ tổ chức ngày hội “Tôi Đồng Ý” ở công viên Thống Nhất ở Hà Nội ngày 13 tháng 10 năm 2013, vận động cho quyền bình đẳng của người đồng tính. Đây là sự kiện “chốt” của chiến dịch “Tôi Đồng Ý” với sự tham gia của hơn 70,000 người ủng hộ trên trang facebook. Cùng với sự tham gia của khoảng 2000 người, ca sĩ Thu Minh và nhiều ca sĩ khác, Tôi Đồng Ý đã thực sự tạo mốc son cho sự thay đổi xã hội trong việc bảo vệ quyền của LGBT ở Việt Nam. Nó tạo nền tảng tập hợp cũng như làn truyền thông điệp “Tôi đồng ý” với những điều tốt đẹp, với sự nhân văn, và bình đẳng cho tất cả mọi người.

Ngày hội Tôi đồng ý

iSEE cùng các tổ chức NGO và mạng lưới XHDS tổ chức sự kiện trao giải báo chí “Đồng hành cùng phát triển” cho những bài báo viết hay và chân thực về hoạt động phát triển của các tổ chức phi chính phủ được tổ chức ngày 17 tháng 10 năm 2013 tại Hà Nội. Sự kiện đã chiếm được cảm tình của nhiều nhà báo tham gia vì sự trân trọng và nghiêm túc của giải. Ban giám khảo gồm 4 người gồm Đại biểu quốc hội, nhà sử học  Dương Trung Quốc, Đại biểu quốc hội, phó chủ tịch hội nhà báo Việt Nam Hà Minh Huệ, nguyên tổng thư ký Hội liên hiệp khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) Hồ Uy Liêm và TS. Vương Thị Hanh – Giám đốc CEPEW. Đã có hơn 200 bài báo tham gia, nhận được 15,000 lượt đọc và 3000 bình chọn. Hai giải nhì (giải cao nhất) đã được trao cho nhà bao Lưu Hiệp (báo Công an nhân dân) và Trọng Tùng (báo Kinh tế và Đô thị).

Giải báo chí Đồng hành cùng phát triển

iSEE đại diện cho các tổ chức xã hội dân sự làm về vấn đề đói nghèo và dân tộc thiểu số phát biểu ở Diễn đàn đối tác phát triển (VDPF) ngày 5 tháng 12 năm 2013. Trong diễn đàn thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tham dự và lắng nghe các ý kiến khác nhau. Các tổ chức XHDS đã đề nghị chính phủ giao đất cho người dân tộc thiểu số, tăng tiếng nói và quyền quyết định của người dân trong các dự án phát triển, đầu tư khai khoáng và thủy điện, và giảm định kiến kỳ thị với người dân tộc thiểu số. Đây là lần đầu tiên đại diện của các tổ chức phi chính phủ được phát biểu trước thủ tướng chính phủ, các bộ trưởng, Giám đốc ngân hàng thế giới, Điều phối viên của Liên Hợp Quốc và hàng chục vị đại sứ của các đối tác phát triển của Việt Nam.

Bước tới tự do và sự “ra khơi” của ICS như là một tổ chức độc lập, đại diện cho tiếng nói của người đồng tính, song tính và chuyển giới vào ngày 9 tháng 12 năm 2013. Đây là một sự kiện đầy cảm xúc, tái hiện 5 năm phong trào bảo vệ quyền của người LGBT qua 4 giai đoạn. Giai đoạn “đau khổ” khi người đồng tính bị kỳ thị và che dấu không dám sống thật là mình. Giai đoạn “kết nối”, khi các mạng lưới của người LGBT bắt tay nhau làm việc vì mục đích chung. Giai đoạn “tự hào” khi người đống tính sống thật là mình, vận động xã hội thay đổi cách nhìn và thái độ với đồng tính. Và gia đoạn “quyền bình đẳng” khi cộng đồng vận động cho sửa đổi hiến pháp và luật hôn nhân & gia đình. Kết thúc bằng việc ICS tách ra thành một tổ chức độc lập, sự kiện “bước tới tự do” đã đánh dấu bước phát triển mới của phong trào LGBT ở Việt Nam.

Bước tới tự do

Tôi Tự Do: đại diện cho PPWG cùng GPAR và GENCOMNET đồng tổ chức sự kiện có nhiều cảm xúc cuối năm 2013. Sau khi phải hoãn hai sự kiện ngày 7/12 và ngày 10/12 vì “lý do khách quan bất khả kháng”, Tọa đàm “Tôi Tự Do: Hiểu và hành động vì quyền của bạn” đã được tổ chức vào ngày 17 tháng 12 năm 2013. Vì “lý do kỹ thuật” nên Tọa đàm phải rút ngắn và kết thúc vào lúc 11h sáng thay vì 12h như dự kiến. Nhiều chuyện hậu trường chưa được kể, nhưng sự tham gia đông đảo của các tổ chức phi chính phủ, đặc biệt các bạn sinh viên, những người yêu và ủng hộ “tôi tự do” vì một xã hội tốt đẹp hơn đã làm nên một cái kết nhiều cảm xúc cho năm 2013.