Chia sẻ kết quả nghiên cứu về xã hội dân sự

Báo cáo “hình ảnh tổ chức xã hội dân sự (XHDS) trên báo chí VN”, mà Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) chia sẻ chiều 19-12 và nhóm tác giả.
Trong đó có hai người đến từ Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Tạp Chí Cộng sản – những cơ quan nghiên cứu lớn của Đảng, cho thấy tính nghiêm túc của báo cáo này.
PGS-TS Đinh Thúy Hằng, Trưởng khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho biết nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở phân tích, đánh giá cách đưa tin và bình luận về các tổ chức XHDS ở Việt Nam trên năm tờ báo in Nhân Dân, Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Nông Thôn Ngày Nay, Phụ Nữ Việt Nam và hai báo mạng VnExpress.net, Vietnamnet.vn, trong thời gian từ tháng 7-2010 đến tháng 6-2011. Giới hạn trong số các tổ chức phi chính phủ quốc tế tại VN, tổ chức phi chính phủ VN và các tổ chức cộng đồng.
Kết quả cho thấy trong một năm, các báo này có 472 tin, bài đề cập nhiều nhất tới hoạt động của các tổ chức này. Nội dung các tin, bài đều khẳng định tính tích cực, hữu ích của các tổ chức XHDS với người dân; khẳng định các tổ chức XHDS có vai trò bổ trợ cho Nhà nước trong các hoạt động xã hội, phản biện chính sách, cũng như giám sát, kiểm tra hoạt động của cơ quan nhà nước. Phần trích dẫn các ý kiến đánh giá của các nhà chính trị, người có thẩm quyền thể hiện trên các bài báo cũng chung nhận định này. Đọc kỹ các bài viết thì thấy rất hiếm thể hiện thái độ tiêu cực. Những bài báo có tính phê phán nhất là nhằm vào Tổ chức Động vật hoang dã Thế giới (WWF) khi tổ chức này xếp cá tra VN vào nhóm nguy cơ cao về môi trường.
Tuy nhiên, theo bà Hằng, tỉ lệ rất lớn sản phẩm truyền thông về XHDS trên báo chí là dưới dạng tin, ít bài viết sâu. Tin, bài thường đặt vào các trang trong và hiếm khi giật tựa lớn ra ngoài. Đáng chú ý, đối tượng của các tin bài là hoạt động của các tổ chức XHDS nhưng cụm từ “xã hội dân sự” lại hiếm khi được sử dụng mà thay bằng “tổ chức xã hội”. Ngoài ra, khi nhóm nghiên cứu phỏng vấn sâu các cán bộ làm công tác quản lý báo chí, tổng biên tập và kể cả phóng viên thì thường nhận được sự dè dặt trong sử dụng từ “xã hội dân sự”.
Từ kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả cho rằng để báo chí phản ánh sâu rộng, toàn diện hơn về các tổ chức XHDS ở VN, trước hết lãnh đạo các tổ chức này cần thay đổi nhận thức, tư duy trong chiến lược truyền thông và chú trọng quảng bá hình ảnh truyền thông. Chính các tổ chức XHDS cần chủ động tạo dựng mạng lưới các nhà báo cộng tác chặt chẽ, tập huấn cho họ để họ hiểu hơn về vai trò XHDS, một trụ cột quan trọng bên cạnh hai trụ cột là kinh tế thị trường và nhà nước pháp quyền… “Chỉ nỗ lực như vậy mới có thể dần dần xóa bỏ những dè dặt, thiếu hiểu biết hoặc hiểu biết lệch lạc của người dân và kể cả quan chức về XHDS, để các tổ chức XHDS đóng góp mạnh mẽ hơn trong việc xây dựng đất nước, giữ ổn định xã hội” – bà Hằng nhấn mạnh.
Bài viết tiếp theo