Các nguyên thủ quốc gia ASEAN ủng hộ vai trò của xã hội dân sự

Ngày 7 tháng 5 năm 2011 tại Jakarta, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh ASEAN, mười nguyên thủ quốc gia và tổng thư ký ASEAN đã có cuộc gặp với mười đại diện của các tổ chức xã hội dân sự*. Các nguyên thủ khẳng định việc giải quyết các thách thức đối với ASEAN không thể thiếu vai trò của xã hội dân sự.
Tổng thống Indonesia Sulilo Bambang Yudhoyono đã có bài phát biểu nhấn mạnh các thách thức mà ASEAN đang phải đối mặt như biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế bền vững, xóa đói giảm nghèo, công bằng kinh tế, bình đẳng giới và bảo vệ quyền con người. Tổng thống Indonesia khẳng định việc giải quyết các vấn đề này không thể thiếu sự hợp tác giữa các cơ quan chính phủ và các tổ chức phi chính phủ.

Trong tuyên bố của mình, các tổ chức xã hội dân sự yêu cầu có những cơ chế đối thoại hiệu quả, thực chất và có ý nghĩa giữa các tổ chức xã hội dân sự và ASEAN. Việc này chỉ có thể xảy ra nếu các tổ chức xã hội dân sự tự bầu tất cả các đại diện của mình chứ không phải do chính phủ chỉ định như trường hợp của Myanmar. Bên cạnh đó, các vấn đề về chăm sóc y tế cho người dân, đặc biệt là những đối tượng thiệt thòi như người khuyết tật, phụ nữ, người nghèo, người dân tộc thiểu số, người đồng tính, lưỡng tính và chuyển đổi giới tính, người di cư, v.v. cần được ASEAN ưu tiên và đầu tư nguồn lực.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng phát biểu ủng hộ vai trò to lớn của các tổ chức xã hội. Theo Thủ tướng Việt Nam, các tổ chức xã hội đã đóng vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo. Để phát triển một cộng đồng ASEAN thực sự, không thể thiếu sự tham gia và đóng góp của người dân. Thủ tướng Việt Nam cũng nhấn mạnh vai trò là cầu nối giữa người dân và chính phủ của các tổ chức xã hội nhằm đưa tiếng nói của người dân cũng như phản hồi về chính sách cho chính phủ. Điều đặc biệt, Thủ tướng kêu gọi ASEAN hoàn thiện cơ chế đối thoại chính thức giữa các tổ chức xã hội và ASEAN.

Thủ tướng Malaysia Najib Tun Razak và thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva đều ủng hộ vai trò của các tổ chức xã hội dân sự trong việc giải quyết các vấn đề cấp bách của ASEAN. Đây cũng chính là thông điệp của Tổng thống Indonesia khi kết thúc cuộc họp – ASEAN cần một mối quan hệ hợp tác thực chất và hiệu quả giữa chính phủ và các tổ chức xã hội dân sự. Đúng như ưu tiên của Indonesia khi tiếp nhận vai trò chủ tịch ASEAN từ Việt Nam, Indonesia đã thúc đẩy vai trò của xã hội dân sự bằng việc tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa đại diện của các tổ chức xã hội dân sự và các nguyên thủ quốc gia. Đây là một tín hiệu tích cực về cam kết của các chính phủ và ASEAN trong việc đối thoại và hợp tác hiệu quả và thực chất với xã hội dân sự trong tiến trình phát triển cộng đồng chung ASEAN.

Lê Quang Bình

(*) Ông Lê Quang Bình, Viện trưởng Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) là đại diện của các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam tham dự cuộc gặp các nguyên thủ ASEAN.