Báo chí và truyền thông với Photovoice CSO – Người khiếm thị chụp ảnh

Tháng 7 năm 2013, Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường iSEE đã tiến hành chuỗi hoạt động kết nối báo chí và truyền thông với các tổ chức xã hội tham gia dự án photovoice/videovoice. Chủ đề của photovoice (tạm dịch Kể chuyện bằng hình ảnh) của năm 2013 là “How my life has been changed – Cuộc đời tôi đã thay đổi ra sao”. Đây là cơ hội để báo chí và truyền thông hiểu rõ hơn về hoạt động và mục đích của dự án photovoice nói riêng, cũng như hoạt động đóng góp cho xã hội của các tổ chức xã hội dân sự nói chung. Quan trọng hơn cả, thông qua báo chí, xã hội sẽ thấy gần hơn, rõ hơn về sự thay đổi tích cực, chủ động của nhóm hưởng lợi với sự giúp sức của các tổ chức.
Ngày 3 tháng 7, các nhà báo đã có chuyến thăm đầu tiên tới nhóm người khiếm thị chụp ảnh tại tỉnh Bình Dương, do nhóm sinh viên CSII, trường đại học Ngoại thương phụ trách. Tại đây các phóng viên đã cùng tham gia khai thác câu chuyện photovoice trong buổi làm việc của họ, đồng thời cũng được tận mắt chứng kiến cách những người khiếm thị chụp ảnh.
Trước khi đến cơ sở, các nhà báo đều có một thắc mắc rằng: Làm thế nào mà người khiếm thị lại có thể chụp ảnh được? Đó cũng là câu hỏi mà chính 10 người khiếm thị tham gia dự án cũng từng hỏi bản thân, và, tôi tham gia để làm gì? Sau buổi làm việc, các nhà báo đã phần nào có được câu trả lời cho mình. “Mất đôi mắt không đáng sợ bằng mù tâm hồn”, với anh Cảnh, việc chụp được những ảnh về phong cảnh, cuộc sống xung quanh đã giúp thay đổi cách nhìn của mọi người về người khiếm thị và cũng thay đổi suy nghĩ của chính người khiếm thị về khả năng của mình. Chụp ảnh bằng tai, nghe những bức ảnh cũng bằng tai qua lời miêu tả của người thân đã trở thành niềm hạnh phúc mà trước kia anh không bao giờ nghĩ đến”.  Trích báo tin nhanh Việt Nam Vnexpress, chuyên mục gia đình, bài viết “ Đằng sau những bức ảnh do người khiếm thị chụp” (Tác giả Lê Phương).
Bên cạnh những bức ảnh, là những câu chuyện chân thực và giản dị về đời sống và nghị lực của những người khiếm thị vẫn lặng lẽ cống hiến cho đời. Anh Trần Văn Thân, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương, một người khiếm thị bẩm sinh chia sẻ về bức hình chụp người vợ đã chung sống 23 năm của mình, bức hình tâm đắc nhất của anh: “Cảm giác khi chụp vợ mình thấy khác lạ hơn so với người khác lắm. Nó đem lại cho tôi cảm giác hạnh phúc, ấm áp. Trước khi chụp tôi phải nói: Đông ơi, em đang ngồi ở đâu đó và khi bà xã cất tiếng, tôi bắt đầu hướng máy ảnh ra phía đó rồi đứng lùi xa 3m, bắt đầu chụp. Bất ngờ hơn khi vợ xem hình và nói: Em không bao giờ có thể ngờ chồng mình chụp (ảnh) được em”. (tác giả Thúy Ngà, báo điện tử Infornet, bộ Thông tin Truyền thông).
Sau hai tháng thực hiện dự án, các tác phẩm ảnh do người khiếm thị sáng tác đã ngày một phong phú, cùng với đó là các câu chuyện chân thực và xúc động do chính họ kể lại. Những người khiếm thị chia sẻ, việc chụp ảnh khiến họ hạnh phúc hơn, tự tin hơn, làm những công việc mà họ từng nghĩ mình chẳng bao giờ làm được.
Chuyến làm việc tiếp theo với các nhà báo dự kiến sẽ vào tuần thứ hai của tháng 7, với nhóm người chuyển giới tại TP. HCM, sau đó sẽ là buổi gặp gỡ với nhóm người có H và phụ nữ khuyết tật Ba Vì chụp ảnh.
Photovoice năm 2013 do iSEE tổ chức có sự tham gia của 15 tổ chức xã hội dân sự và nhóm hưởng lợi của họ trên địa bàn cả nước. Các tác phẩm (ảnh, đoạn phim, câu chuyện) sẽ được triển lãm vào tháng 9 năm 2013, mở cửa rộng rãi cho công chúng.
Một số bài báo về chuyến làm việc với nhóm khuyết tật tại Bình Dương:
Một số hình ảnh của buổi làm việc:
Phóng viên đài truyền hình An Viên, tp.HCM đang thực hiện ghi hình, phỏng vấn bạn Trần Nguyễn Linh Thùy, trưởng nhóm tình nguyện hoạt động với hội khiếm thị về dự án photovoice. Bạn Thùy đang chia sẻ về những khó khăn ban đầu khi thực hiện dự án, và cách thức tập huấn, hướng dẫn kĩ thuật cho cộng đồng chụp hình.
Các phóng viên đang ghi hình lại cảnh anh Huỳnh Hữu Cảnh, một thành viên trong nhóm chụp hình mô tả lại cách chụp, dựa trên ánh sáng, tiếng nói, cảm nhận cử động từ người thợ khiếm thị đang làm chổi của Hội Khiếm thị tỉnh Bình Dương.
Phóng viên Truyền hình Tuổi trẻ ghi hình bác Tư – chủ tịch hội người Khiếm thị tình Bình Dương, thực hiện mô tả cảnh chụp ảnh dựa trên ánh sáng và giọng nói của người được chụp.