Yo4re – Góc nhìn khác: Nghiên cứu kiến tạo đổi thay

“Năm cộng đồng rất khác nhau nhưng đứng cùng nhau trong một sân chơi lớn… Năm vấn đề tưởng chừng rất đặc thù của mỗi cộng đồng nhưng chúng tôi nhận ra rằng dù vấn đề có khác nhau đến đâu thì chúng tôi vẫn có trải nghiệm chung bởi vì chúng tôi khác nên chúng tôi đang được xã hội nhìn nhận giống nhau, đều là các cộng đồng thiểu số”.

– Chu Thanh Hà, nhóm It’s T Time

Ngày 09/06/2019, chương trình Yo4re – Góc nhìn khác đã khép lại với Hội thảo chia sẻ kết quả của năm nhóm đồng nghiên cứu. Khởi động từ tháng 9/2018, Yo4re là cơ hội cho các bạn trẻ tự thực hiện các đề án nghiên cứu của mình, do Viện Nghiên cứu Xã hội Kinh tế và Môi trường (iSEE) tổ chức, với sự tài trợ của Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID).

Hai MC từ 2 nhóm NextGen và Tây Bắc dẫn dắt buổi chia sẻ kết quả nghiên cứu Yo4re - Góc Nhìn Khác
Hai MC từ 2 nhóm NextGen và Tây Bắc dẫn dắt buổi chia sẻ kết quả nghiên cứu Yo4re – Góc Nhìn Khác

Vượt qua hơn 40 hồ sơ đăng ký tham dự chương trình, 5 nhóm thanh niên đã được lựa chọn để đồng hành cùng nhóm nghiên cứu của iSEE trong chặng đường 10 tháng từ 10/2018 đến 05/2019. Đồng nghiên cứu là quá trình mà hai bên cùng trao đổi và học hỏi lẫn nhau. Thông qua nghiên cứu, các bạn trẻ có cơ hội để tìm hiểu vấn đề, bày tỏ quan điểm và đưa ra giải pháp cho các vấn đề của cộng đồng mình.

“Trailblazer – người Tiên phong hay người gây dựng tương lai – hoàn toàn xứng đáng với tất cả thành viên của 5 nhóm đồng nghiên cứu”, chị Nguyễn Thị Hương, Phó Viện trưởng iSEE cho biết. Yo4re tin rằng người trong cuộc chính là những nhân tố tích cực và bền bỉ nhất trong hành trình kiến tạo sự thay đổi.

Nhóm It's T Time hồi hộp vì là nhóm "mở đầu"
Nhóm It’s T Time hồi hộp vì là nhóm “mở đầu”

Các nhóm thanh niên tham dự chương trình đến từ nhiều dân tộc, nhiều vùng miền và điều kiện xuất thân tương đối khác nhau. Chính vì vậy, chủ đề mà các nhóm lựa chọn cũng đa dạng từ Giới, Dân tộc thiểu số đến Quyền của người khuyết tật, với 4 phương pháp nghiên cứu chính (định lượng, định tính, Photovoice và Videovoice) được áp dụng.

Thực hiện nghiên cứu là chặng đường để các bạn trẻ thấu hiểu hơn về chính cộng đồng mình và lan tỏa những câu chuyện để xã hội hiểu hơn về các cộng đồng thiểu số. Chị Lương Minh Ngọc, Viện trưởng iSEE, tin rằng sự lên tiếng là điều hết sức quan trọng trong việc nâng cao năng lực và vị thế cho các nhóm yếu thế. “Năm 2013, 2014 nói là đồng nghiên cứu thì không ai tin những cộng đồng DTTS, những người chưa từng làm nghiên cứu bao giờ lại có thể làm được, nhưng qua quá trình đấy thì tin rằng cộng đồng hoàn toàn có thể làm được. Tiếng nói của cộng đồng rất quan trọng, không ai nói tốt hơn mình, không ai biết vấn đề hơn mình”, chị nói thêm.

Chị Lương Minh Ngọc - Viện Trưởng từ iSEE chúc mừng và đóng góp cho báo cáo của các nhóm
Chị Lương Minh Ngọc – Viện Trưởng từ iSEE chúc mừng và đóng góp cho báo cáo của các nhóm

Những rào cản mang tính chuyên môn của nghiên cứu cũng như những khó khăn trong quá trình triển khai đã không thể khiến “trailblazers” của Yo4re chùn bước. Chị Then, thành viên CLB Thanh niên khuyết tật huyện Phú Xuyên, kể lại những kỷ niệm khi đi phỏng vấn: “Chúng tôi ở nông thôn, đi lại rất khó khăn, có những hôm tôi bắt tới 5 chuyến xe ôm để đi khảo sát đc ba gia đình. Phỏng vấn trường cấp hai hơi khó khăn một chút, tôi đã phải đi đến lần thứ 5”. Một ví dụ khác là nhóm Tây Bắc đã không ít lần phải leo bộ đường núi trong những chuyến thực địa đến các bản làng. Bên cạnh những khó khăn đó thì những kiến thức và kỹ năng chuyên môn ắt hẳn không ít lần khiến các nhóm nản lòng, nhất là với những người lần đầu tiên làm nghiên cứu. Tuy nhiên, bằng sự nhiệt tình, tinh thần bền bỉ và sự trăn trở cho các vấn đề của cộng đồng mình, cả năm nhóm đã hoàn thành nghiên cứu của mình với những kết quả ấn tượng. Thuật ngữ “nghiên cứu” tưởng chừng như vô cùng hàn lâm đã được tái định nghĩa qua góc nhìn của các bạn trẻ. Lê Việt Anh, thành viên nhóm NextGEN Hà Nội, chia sẻ: “Trước đây, bọn em luôn nhìn nghiên cứu là cái gì đó khô khan, học thuật, xa lạ với mình. Đến bây giờ nghiên cứu đối với bọn em đã quen thuộc hơn một chút. NextGEN và 4 nhóm còn lại hoàn toàn có thể tiếp tục có những nghiên cứu nữa trong tương lai”.

Bạn Hải Vân - nhóm NextGen trình bày báo cáo
Bạn Hải Vân – nhóm NextGen trình bày báo cáo
Chị Nguyễn Thị Hiếu - nghiên cứu viên cao cấp của Viện iSEE - xúc động chia sẻ sau hơn 10 tháng đồng hành cùng Yo4re - Góc Nhìn Khác
Chị Nguyễn Thị Hiếu – nghiên cứu viên cao cấp của Viện iSEE – xúc động chia sẻ sau hơn 10 tháng đồng hành cùng Yo4re – Góc Nhìn Khác

Yo4re không chỉ là nơi đào tạo kỹ năng nghiên cứu mà quan trọng hơn, chương trình mở ra một không gian kết nối các cộng đồng thiểu số. Tại đây, những tiếng nói đơn lẻ của các cá nhân, các cộng đồng được cộng hưởng và lan tỏa. Anh Chu Thanh Hà, thành viên nhóm It’s T Time, cho biết: “Năm cộng đồng rất khác nhau nhưng đứng cùng nhau trong một sân chơi lớn… Năm vấn đề tưởng chừng rất đặc thù của mỗi cộng đồng nhưng chúng tôi nhận ra rằng dù vấn đề có khác nhau đến đâu thì chúng tôi vẫn có trải nghiệm chung bởi vì chúng tôi khác nên chúng tôi đang được xã hội nhìn nhận giống nhau, đều là các cộng đồng thiểu số. Chúng tôi không còn đơn độc nữa vì 5 cộng đồng chúng ta đã có nhau và chúng ta hy vọng rằng Yo4re chỉ là mở đầu để hướng tới một xã hội Việt Nam trong tương lai: tự do hơn, thấu hiểu hơn, đa dạng hơn, tôn trọng hơn, và bình đẳng hơn”.

Nhóm It's T Time và NextGen nhận giấy chứng nhận từ chương trình
Nhóm It’s T Time và NextGen nhận giấy chứng nhận từ chương trình

IMG_9507 copy

Yo4re - Góc Nhìn Khác 2019 mở ra cơ hội để các nhóm cộng đồng tiếp tục hành trình nghiên cứu để thực hiện các dự án can thiệp của mình
Yo4re – Góc Nhìn Khác 2019 mở ra cơ hội để các nhóm cộng đồng tiếp tục hành trình nghiên cứu để thực hiện các dự án can thiệp của mình

05 nghiên cứu của chương trình gồm:

– Bức bối giới – xuất hiện, tồn tại và lưu dấu trong đời sống người Chuyển Giới (Nhóm It’s

T Time);

– Ảnh hưởng của định kiến tích cực trên báo chí và mạng xã hội tới sự tự áp lực thay đổi bản

thân của người trẻ LGBT từ 18 – 24 tuổi đang sống và làm việc/học tập tại Hà Nội (Nhóm

NextGEN);

– Tìm hiểu vai trò của người phụ nữ dân tộc La Ha tỉnh Sơn La trong gia đình và cộng đồng

(Nhóm sinh viên Đại học Tây Bắc);

– Đánh giá tình trạng việc làm của người điếc tại Hà Nội (Nhóm Nghiên cứu việc làm của

người điếc);

– Tìm hiểu thuận lợi, khó khăn và thách thức khi trẻ khuyết tật trí tuệ tham gia vào môi trường

giáo dục (CLB Thanh niên khuyết tật huyện Phú Xuyên).