Talkshow “Văn hóa Mông và những điều bạn chưa biết” – Khi người trong cuộc tự nói về văn hóa của mình

Có thể nói những nghiên cứu chuyên sâu và khách quan về văn hóa Mông chưa đến được với nhiều người, những giá trị của nền văn hóa truyền thống chưa được nhận diện đúng đắn, những bài viết “giật tít” của các báo mạng, báo giấy… cũng ít nhiều làm sai lệch góc nhìn của công chúng đối với văn hóa của người Mông. Với mong muốn cung cấp tới công chúng góc nhìn từ chính những người trong cuộc, nhóm Action for Hmong development (AHD) đã tổ chức buổi talkshow “Văn hóa Mông và những điều bạn chưa biết” vào ngày 11/10/2015 vừa qua với sự hỗ trợ của Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (ISEE) và tổ chức Plan International.

Tại buổi talkshow, ông Thào Seo Sình – Phó giám đốc hệ phát thanh dân tộc VOV4 của Đài tiếng nói Việt Nam đã chia sẻ những kiến thức cũng như kinh nghiệm của mình về văn hóa, các phong tục tập quán của người Mông. Về tên gọi của người Mông, ông cho biết: “Theo Công văn số 827 CV/HĐDT ngày 4 tháng 9 năm 2001 về việc đề nghị các cơ quan thông tấn báo chí gọi đúng tên dân tộc, có ghi rõ “Tên gọi của dân tộc Mông, nếu viết bằng chữ phổ thông là ngôn ngữ quốc gia thì viết là dân tộc Mông như Báo Nhân dân đã viết. Nếu viết bằng chữ Mông thì viết là HMông, không có dấu (‘) trên chữ H (H’M) và đọc là Mông. Một số người đã viết H’Mông đọc là Hơ Mông thì hoàn toàn sai và sẽ phản tác dụng”.

Diễn giả chia sẻ về tên gọi của người Mông

Ông chia sẻ thêm về Tục kéo vợ: “Tục kéo vợ xảy ra trong trường hợp hai bạn thực sự yêu nhau. Kéo vợ chỉ là thủ tục xảy ra khi hai người yêu nhau nhưng gia đình không đồng ý, gia đình cô gái không gả con gái cho. Khi nhà trai kéo về rồi người con gái đã thành ma nhà mình nên phải cưới. Hoặc hai người yêu nhau nhưng bị thách cưới quá cao người con trai kéo người con gái về nhà mình đã thành ma nhà mình nên phải cưới. Thậm chí kéo vê rồi có con lớn, sau đó cưới sau vẫn được. Hơn nữa người Mông cho rằng người con gái dù có yêu đến mấy cũng không được theo trai về, phải được người yêu kéo về mình mới có giá”.

Chia sẻ về chữ Mông, diễn giả đã so sánh chữ Mông Việt Nam với chữ Mông Mỹ: “Bộ chữ Mông Việt Nam dễ học, dễ nhớ, ghi âm được chính xác tiếng Mông và chắc chắn sử dụng được ở tất cả các ngành Mông hơn hẳn bộ chữ Mông Mỹ”. Ông cũng chia sẻ phương pháp tự học chữ Mông cho người biết tiếng Mông và biết chữ phổ thông. Ông nhấn mạnh: “Người tự học chữ Mông phải có tâm, có tính kiên nhẫn, học được rồi phải thường xuyên rèn luyện, không thường xuyên sử dụng thì sẽ quên rất nhanh”.

Buổi talkshow không chỉ thu hút cộng đồng người Mông tại Hà Nội mà còn thu hút khán giả từ nhiều cộng đồng khác tham dự
 Bà Nguyễn Thị Ngọc Cầm, một người quan tâm đến vấn đề văn hóa của người Mông chia sẻ: “Bác cảm thấy rất thú vị, lần đầu tiên bác biết các luật tục của người Mông, bác thấy rất là hay, những luật tục mang tính rất nhân văn mà hôm nay lại là ngày quốc tế về trẻ em gái của liên hợp quốc nữa. Qua đây bác thấy người Mông rất là tôn trọng quyền yêu đương của lớp trẻ”.

Talkshow cũng thu hút được nhiều sự quan tâm từ các bạn trẻ. Bạn Thu, sinh viên tại Hà Nội chia sẻ: “Trước khi mình đến buổi tọa đàm ý, thực ra mình có học một chút kiến thức trên trường, đó là thầy cô dạy thôi, mình đọc thì mình cũng không có khả năng ghi nhớ khá là nhiều, bản thân cũng khá là thích về văn hóa. Thực sự là hôm nay được nghe bác diễn giả trình bày, những gì mình được học khác so với những gì bác nói, những gì bác nói là từ kinh nghiệm để cho mình có thể nghiên cứu nhiều chiều, nhiều góc nhìn, bác ấy đưa đến cho mình một góc nhìn mới, một cái hiểu mới về văn hóa người Mông”. Ngoài các kiến thức được nghe từ diễn giả, Thu còn chia sẻ thêm về hoạt động của nhóm AHD: “Mình thấy thật sự rất là bất ngờ, các bạn không kém gì các bạn người Kinh mà điều kiện hơn cả, các bạn ấy dám tổ chức chương trình như thế này, có ý tưởng và có được chương trình như thế này là một sự thành công rồi. Thực sự rất là bất ngờ, các bạn ấy rất là tài năng”.

Vừ Mý Kỵ – một bạn trẻ người Mông, sinh viên năm 2 trường Học viện An Ninh Nhân Dân, hào hứng: “Trước khi đến với buổi talkshow thì mình không biết gì về talkshow nhé. Ấn tượng với mình là dòng chữ “Văn hóa mông và những điều bạn chưa biết”, vì bản thân là người Mông nên mình mong muốn hiểu biết hơn về văn hóa dân tộc mình. Sau khi đến tham gia mình thấy buổi talkshow thực sự rất hay và ý nghĩa .Vừa là nơi ta cùng nhau lắng nghe chia sẻ về văn hóa mình để hiểu hơn dân tộc vừa là nơi gặp gỡ giao lưu với nhau từ đó cho ta những hiểu biết và đoàn kết hơn”.

Kết thúc talkshow, ông Thào Seo Sình chia sẻ: “Văn hóa là sự biến đổi, văn hóa thay đổi theo thời cuộc của kinh tế. Văn hóa thay đổi do người trong cộng đồng thay đổi, chứ không phải tác động từ bên ngoài”.

Buổi talkshow đã thu hút được nhiều người tham dự

Qua buổi talkshow, không chỉ riêng các khán giả đến tham dự hiểu biết hơn về văn hóa của người Mông mà chính những thành viên của nhóm AHD cũng thu nhận được rất nhiều kiến thức, hiểu biết hơn nữa về văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc mình. Từ đó mỗi thành viên trong nhóm lại tự có ý thức hơn nữa về việc giữ gìn, truyền bá những văn hóa tốt đẹp của dân tộc mình. Sắp tới AHD sẽ tiếp tục tổ chức các talkshow về văn hóa dân tộc Mông, các bạn hãy cùng đồng hành và đón chờ các sản phẩm của AHD nhé.

Giang Thị Minh – AHD